İÇİNDEKİLER

1. Geçmişe Dönüş

2. Suriye Muhalefeti Tiranlıkla Karşı Karşıya

3. Suriye Devrimi’nin Amacı ve Yükümlüğü

4. Yeni Muhalefet

5. İç Muhalefet ve Dış Muhalefet

6. Özetlemeler

 

 

Suriye’de devam eden savaş, muhtemelen bir gün sona erecek, nasıl ve ne şekilde biteceği belli olmasa da bitmeye mahkûm. Savaş sona erdikten sonra, Suriye halkı devrimin başında olduğu gibi azimli ve örgenize bir şekilde çalışmaya yeniden başlayacaktır. Kısaca özetlenecek olursa, Suriye devriminin başlamasıyla ortaya çıkan “yeni muhalefet”, “iç muhalefet” ve “dış muhalefet” gibi oluşumlardan uzak bir şekilde Suriye’nin daha güzel bir geleceği olması için çalışacaktır.

 

1.           Geçmişe Dönüş

Suriye devrimini 2011 yılının Mart ayında başlamasından günümüze kadar ki süre zarfında, Suriye muhalefetinin durumunu analiz etmeden önce, Suriye muhalefetinin yarım asırdır diktatör Esed rejiminin zulmü altında siyasi aktivitesini şöyle bir gözden geçirmemiz gerekmektedir.

 

Bas Partisi’nin 16 Kasım 1970 yılında, “Harekeyi Tashihiye” (Düzeltici Hareket) adı altından Suriye yönetimine el koyduğunda, rejimin hedefi sadece Suriye’de iktidara gelmek değildi. Rejim, söz konusu iktidarın bekasını güvence altına almayı hedefliyordu. Suriye rejiminin bu hedefi Suriye’nin yeni dönem sloganı halini gelmiş ve Siyaset kelimsi Suriye toplumunun hayatından çıkarılmıştır.

 

Suriye yönetimini ele geçiren yeni iktidar (Esed rejimi), hedeflerini gerçekleştirebilmek ve Suriye halkını siyasetten koparmak için, bilinen ve bilinmeyen ne kadar şiddet yolu varsa başvurmuştur. Suriye’de siyaset denince akla ilk gelen şey, zulüm ve ölüm oluyordu. Bu nedenle, Siyaset Suriye toplumunda imkansızlıkların arasına girmiş ve bu da, Suriye halkını medeni hayattan uzaklaşmasına neden olmuştur.

 

Suriye rejimi, halkın sorunlarına bakmaksızın onların kamu ve özel özgürlüklerini ellerinden almıştır. Suriye Rejimin bu siyaseti Suriye halkının Zulüm ve bastırılmış öfke altında yaşamasına neden olmuştur.

 

Uluslararası güçlerse o dönem, demokratik değişimin gerçekleşmemesi için ellerinden geleni yapıyorlardı. Bu güçler mevcut koşulları pekiştirmekten yana bir yol izliyorlardı. Uluslararası güçler, Arap toplumunun aşiretçi ve geri kalmışlıkla suçlayarak, onların ulusal, modern ve demokratik devlet değişimlerine uygun olmadığını bahane etmiştir.

 

2.           Suriye Muhalefeti Tiranlıkla Karşı Karşıya

Suriye rejiminin yönetimi ele geçirmesinden sonra, bazı Suriyeli muhalifler bir araya gelerek Suriye’deki siyasi durumu tartışmışlardır. 1975 yılında Suriye’nin düştüğü duruma bir çözüm bulmak için milliyetçi ve solcu partiler tarafından birçok diyalog toplantıları düzenlenmiştir. Yapılan toplantılar sonucunda, Bas partisine karşı birleşerek beş partinin yer aldığı “Ulusal Demokrasi Topluluğu” oluşumu kurulmuştur. Bu topluluk, siyasi sorunların çözülmesi için ülke genelinde diyalog programları gerçekleştirmiştir. “Ulusal Demokrasi Topluluğu”, Suriye’de Bas Partisi’nin parçaladığı Suriye ulusal kimliğini tekrar kazandırmak için büyük çaba göstermiştir. Böylelikle Suriyeliler yaşadıkları toplumda uzun yıllardır görmedikleri birey haklarına tekrar kavuşmuşlardır. Bu topluluğa üye olan kişi diğer partiler de üye olabiliyordu. Ancak bu topluluğun sancılı bir dönemde kurulması(Mart/1980), bu topluluğu dağıtmak için Suriye rejiminin eline fırsat geçirmiştir. Ülkenin her noktasında “Ulusal Demokrasi Topluluğu” üye olan kirşler ya tutuklanıyor ya da katlediliyordu.

 

Bu bağlamda, bir diğer deneyim de, 1990 yılının başında geçekleşmiştir. Sovyetler Birliği’nin dağılması ve doğu Avrupa’da yaşanan değişimler Suriye halkına yeni bir umut olmuştur. Ulusal Demokrasi Topluluğu” yeniden bir araya gelerek değişim için girişimler yapmaya başlamıştır. Ancak bazı partilerin rejimden korkması yürütülen siyasi programın başlamadan bitmesine neden olmuştur. Şimdiki gibi o dönemdeki bazı partiler Bas Partisi’nin kanadı altında muhalefet yapmaya başlamıştır.

 

Suriye rejimi, Suriye toplumunu ve partileri acımasızca ve sistematik bir şekilde politikadan ve demokrasiden uzaklaştırmaya çalışmıştır. Suriye’deki siyasi partiler kötürüm bir halde gelmiş ve tarafsızlık kavramından çok uzaklaşmıştır. Tiranlığın baskısıyla Suriye halkının safsıdan uzaklaşmıştır.

O dönemdeki sözde muhalif partiler, metafiziksel fikrin yayılmasına ve rasyonel fikirim gerilemesine karşısında bir şey yapmamışlardır. Ayrıca, bazılarının batının oyunu olarak tanımladığı, ulusal sivil, anayasal ve modern devlet kavramlarına karşı çıkan geleneksel kültürün karşısında kayıtsız kalmışlardır.

 

Sözünü ettiğimiz partilerin acı tecrübesi, bu partilerin aciz durumdan kurtulmadıklarına işaret etmektedir. Partilerin uygulanan baskıya teslim olmaları bütün ideolojilerin kaybolmasına da sebebiyet vermiştir. Aksini iddia etseler de o dönemin siyasi partileri demokrasi ve modern devlet anlayışından uzaklaştırılmışlardır.

 

Ancak bütün bunlara rağmen bu partilerin bazıları direniş göstermiş ve büyük kayıplar vermiştir.  Tabi bu partilerden kastımız Suriye halkının çıkarlarını hiçe sayarak Esed rejiminin kanatları altından siyaset yapan “Siyonist” ve “Sosyalist” partiler değil!

 

3.      Suriye Devrimi’nin Amacı ve Yükümlüğü

Suriye halkının 2011 yılında ayaklanması, yarım asırlık bir aradan sonra Suriye toplumuna politikayı tekrar kazandırmış ve rejiminin kirli maskesini düşürmüştür. Suriye devriminin açtığı bu çağı hiçbir güç kapatamayacağı çok açıktır.

 

Geçmişte rejim karşısında aciz kalan siyasi kuruluşlar Suriye devriminin başlamasıyla yeniden dirilmiştir. Bu partilere ve kuruluşlar büyük sorumluluk düşüyor. Rejim abası altından siyaset yapan sözde muhalif olan bazı partiler, Suriye devrimiyle birlikte aktivitesine yeniden başlamıştır ancak muhtemelen bu partilerin Suriye’nin geleceğinde bir yerleri olmayacaktır.

 

Suriye’de durumun bu noktaya varmasına Esed rejimi neden olmuştur. Suriye rejimi, devrimin başlamasıyla birlikte devrim olduğunu kabul etmedi ve Suriye’de kriz olduğunu kabullenmedi. Gösterilere katılan Suriye halkını “terörist guruplar” olarak nitelendirmiş ve halka karşı güç kullanmıştır.

 

Öte yandan,  Suriye muhalefeti de rejim karşısında etkili bir rol oynayamamış ve uluslararası toplumda Suriye halkını temsil edememiştir. Suriye muhalefeti, Esed düşmesi durumunda alternatif olduğu konusunda uluslararası toplumu ikna edememiştir. Ayrıca entelektüel Suriye muhalefeti etkisinden kurtulamamıştır. Suriyeli muhalif kuruluşlar aralarında büyük sonular yaşamış ve güçlü bir muhalefet kurmamışlardır. Suriye devrimi esnasında Suriye muhalefetine büyük bir sorumluluk düşmesine rağmen, onlar birbirleriyle rekabete girmişler bu da zayıf kalmalarına neden olmuştur.

 

4.      Yeni Muhalefet

“Yeni muhalefet”, Suriye’nin her bir noktasında onur ve özgürlük savaşı veren yüzbinlerce Suriye gençleridir. Onlar modern ve ulus bir devlet ve çoğulcu demokratik bir toplumda kurabilmek için çok büyük bedeller ödediler. Onlar devrimin başlamasıyla sosyal ağları kullanarak ve yaşananları belgelendirerek Suriye devrimine büyük hizmetler sundular. Onların yeni ve modern düşüncesi eski kafalı ve fikrine esir olan entelektüel Suriye muhalefetinin yanışlarını ortadan kaldıracaktır.

 

Suriye gençliği kısa sürede büyük başarılara imza atmayı başardı, Suriye devrim ilkelerine uygun bir şekilde hareket etti. Devrim esnasında Suriye’nin dört bir yanında “Yerel koordinasyon komiteleri”, “Devrim Koordine Birliği” ve “Devrim Genel Otoritesi” adı altında koordine merkezleri kurdular. Bu koordine merkezleri gösterileri tanzim etti.

 

Esed rejimin yapısı itibarıyla bu koordine merkezlerinin rejimi tehdit ettiğini biliyordu, gösterilerin düzenli ve örgütlü bir şekilde yapılması Suriye rejimi için alışıldık bir durum değildi. Bu yüzden Esed rejimin kanlı planlarını uygulama koydu, şiddet baş vurarak önemli devrimci şahsiyetleri önce tutukladı sonrada işkenceyle katletti. Arkasından da devrimin silahlı bir mücadeleye dönüşmesini sağlamıştır. Daha sonra da terör bahanesiyle halkı bombalamaya başladı. Uluslararası toplumun sessizliği Suriye rejiminin uyguladığı kanlı planın başarılı olmasına yardımcı oldu.

 

 

Suriye devrimiyle birlikte ortaya çıkan bu yeni muhalefeti, bazı siyasi taraflar kullanmaya çalıştı ve maalesef bu olay Suriye rejiminin planlarına dolaylı bir şekilde hizmet etti. Böylelikle Suriye devrimi asıl hedefinden uzaklaştırıldı. Uluslararası ve bölgesel ülkelerin de müdahale etmesiyle Suriye halkıyla alakası olmaya bir savaşa dönüştü.

 

Ancak bütün bu gelişmeler Suriye devrimi için büyük bedel veren bu yeni muhalefet bitti mi? öyle olacak gibi görünmüyor. Devrimin başında nasılsa şimdi de öyle, Ancak Suriye’deki kritik savaş nedeniyle kendilerini ülke içinde ve dışında değişik yollardan devrime hizmet ediyorlar. Geçtiğimiz Şubat ayında Suriye’de ateşkes olduğunda Suriye gençleri ilk gün olduğu gibi sokaklara dökülmüş ve rejim karşıtı gösteriler düzenlemişti.

 

Suriye’de devam eden savaş muhtemelen bürgün sona erecek, nasıl ve ne şekilde biteceği belli olmasa bile bitmeye mahkûm. Savaş sona erdikten sonra Suriye halkı devrimin başında olduğu gibi azimli bir şekilde örgenize etmeye çalışacaktır. Kısaca özetleyecek olursak, Suriye devriminin başlamasıyla tezahür eden “yeni muhalefet”, “iç muhalefet” ve “dış muhalefet” terimlerinden uzak bir şekilde Suriye’nin daha güzel bir geleceği olması için tek çıkar yol olacaktır.

 

5.           İç Muhalefet ve Dış Muhalefet

İç ve dış muhalefet tanımlamaları doğru bir tanımlama değil, iç muhalefet, Suriye’de bulunan”Koordine Heyeti” ve diğer muhalif guruplardır. Dış muhalefet dedikleriyse, “Suriye Ulusal Konseyi”, “Devrimci güçler ve muhalefet Ulusal Koalisyonu” ve “Kahire Platformu” muhalif oluşumlardır. Ancak Suriye’nin dışında bulunan bütün oluşumlar için muhalefet kelimesi yanlış bir terimdir. Bu oluşumlar Suriye devrimi sırasında kurulmuş siyasi oluşumlardır. Bu oluşumlar uluslararası ve bölgesel güçleri desteğiyle kurulmuştur. Bu oluşumların Suriye’nin geleceğinde rollerinin olmayacağı kesin.

 

6.      Özetlemeler

  • Suriye’de yaşanan savaşa, Suriye halkının düştüğü zor duruma ve Suriye rejiminin uyguladığı vahşete rağmen, Suriye toplumunda sosyokültürel bir gerileme yaşanmamıştır.
  • Her şeye rağmen Suriye halkının büyük bir bölümü dünyanın neresinde olursa olsun, ulusal Suriye kimliği çizgisinden çıkmamıştır.
  • Suriye halkı zorluklara karşı yeni bir Sosyokültürele oluşum kurması gerekmektedir. Bu oluşumda Suriye’nin yeni muhalefeti yer almalıdır. Böyle bir oluşu Suriye devriminin başında kurması gerekti.
  • Suriye halkı, etnik ve mezhepsel oluşumlarla savaşmak için Suriye ulusal kimliğinden uzaklaşmamalıdır. Ayrıca her türlü kutuplaşmadan uzak durmak için çaba göstermesi gerekmektedir.